Arama Motoru Optimizasyonu, bir web sitesine arama motorlarının organik (reklam harici) sonuçlarından kaynaklanan trafiğin ve trafik kalitesinin arttırılması sürecidir (İngilizce’de “Search Engine Optimization” veya kısaltması “SEO” olarak anılmaktadır).

Arama Motoru Optimizasyonu prosesi, arama motorlarının web sitelerini indeksleme algoritmaları dikkate alınarak ve hedef kitle olan Intenet kullanıcılarının, neyi, ne şekilde aradıklarının belirlenmesi ile gerçekleştirilen bir pazarlama aktivitesidir. Arama motoru optimizasyonu teknikleri içinde, aslında Internet kullanıcılarının fark etmeyecekleri, ama, arama motorlarının robot programlarının web sitelerini indekslerken dikkate aldıkları faktörlere göre, web sitesinin ve web sayfalarının kodlama yapısında yapılacak optimizasyon çalışmaları da yer almaktadır. Bunun yanıda, ilgili web sitesinde, arama motorlarının indeksleyebileceği ve ziyaretçileri de tatmin edecek düzeyde, ilgili ve zengin içeriğin bulundurulmasının sağlanması da bu çalışmalarda büyük önem taşımaktadır. Unutulmamalıdır ki, içeriği yetersiz olan bir web sitesi, diğer optimizasyon çalışmalarında ne yapılırsa yapılsın, yeterli başarı sağlayamayacaktır.

Arama motoru optimizasyonu, ilgili site sahibi kurum ve/veya kişilerce gerçekleştirilebileceği gibi, bu konuda bağımsız ve profesyonel servis sunan Arama Motoru Optimizasyonu Uzmanları tarafından da sağlanabilmektedir. Arama Motoru Optimizasyonu çalışmaları, büyük oranda sitenin kod yapısında değişiklikler gerektirdiğinden, eğer mümkünse, web sitesinin ilk tasarlanma aşamasından itibaren, arama motoru optimizasyonu teknikleri dikkate alınarak yapılandırılması ve kodlanması etkin bir yaklaşım olacaktır.

Tarihçe

Başlangıç: Erken Dönem Arama Motorları
İlk arama motoru optimizasyonu çalışmaları, arama motorlarının webi indekslemeye başladığı 90’lı yılların ortalarından itibaren başlamıştır.

Başlangıçta bir web sitesinin indekslenmesi için yapılması gereken tek şey, ilgili arama motorunun başvuru formunun doldurularak gönderilmesiydi. Bu işlem gerçekleştirildiğinde, arama motorunun robot programı tarafından web sitesi ziyaret edilir ve indekslenirdi. Bu işlem iki aşamada gerçekleşirdi. Öncelikle, web sitesini ziyaret eden robot program (veya örümcek, İng. Spider) ilgili web sayfalarını arama motorunun sunucularına indirir, daha sonra da indeksleyici (İng. Indexer) adı verile ikinci bir program, bu sayfaların indekslenmesi işlemini gerçekleştiridi. İndeksleme işlemi, web sayfalarında yer alan kelimelerin nerelerde, ne şekilde, hangi sıklıkta yer aldıkları, içerdikleri diğer sayfa bağlantılarının belirlenerek, kaydedilmesi gibi istatistiki kayıtların gerçekleştirilmesini kapsardı.

İlk indeksleme algoritmaları, webmasterlar tarafından sayfa içeriğine yerleştirilen “meta tag” adı verilen anahtar kelimelerin kullanımına büyük ölçüde yer vermekteydi. Ancak, kısa süre içerisinde bir çok web sitesi, kendilerine mümkün olduğunca çok trafiği çekebilmek için meta tag’leri ilgisiz şekilde kullanmaya başlayınca, bu durum, arama motorlarında, ilgili sonuçlara ulaşılmasını güçleştirmeye başlamıştı. Bu dönemde, webmasterların, arama motorlarının henüz çok basit olan indeksleme algoritmalarını çözmeleri, ve buna uygun stratejilerle, arama sonuçlarını etkilemeleri çok kolaydı. Kısacası, bu dönemde Internet kullanıcıları, arama motorlarında aradıklarına pek de kolay ulaşamıyorlardı. Ve bu da, bir süre sonra, kullanıcılarına daha ilgili sonuçlar sunmak isteyen arama motorlarının daha güçlü ve aldatılması zor algoritmalar geliştirmesine neden olacaktı!

İkinci aşama: Bağlantılar devreye giriyor!
Larry Page ve Sergei Brin, o zaman Stanford Üniversitesi’nde öğrenciyken, temel olarak web sitelerine verilen bağlantıların sayısını ve önem seviyesini dikkate alarak, ilgili web sitesinin (veya sayfasının) önemini belirleyen bir sıralama algoritması geliştirdiler. Bu algoritma sonucunda, adına PageRank dedikleri bir sayı hesaplanmaktaydı ve PageRank, bir web sitesinin, o günlerde “backrub” dedikleri arama motorlarında kaçıncı sırada yer alacağının belirlenemesinde kullanılmaktaydır.

Page ve Brin, 1998 yılında Google’ı kurdular. Google, hızlı şekilde kulaktan kulağa yayılarak popülerleşmeye başladı. Google’ın başarısının ardında, algoritmalarının sadece ilgili web sitesindeki bilgilere değil, aynı zamanda, dışarıdan bu siteye yapılan bağlantıları ve bu bağlantıların kalitesini de dikkate almasında yatmaktaydı. Ancak, bir süre sonra bu algoritmayı da aldatmaya yönelik olarak, webmasterlar kendi tekniklerini geliştirmeye başladılar. Karşılıklı bağlantı değişimleri, bağlantı satışı ve hatta bazı durumlarda sadece bağlantıların yer aldığı sayısız web sitesinin arama motoru sonuçlarını etkilemek amacıyla kurulması görülen uygulamalar arasındaydı.

Günümüz: Daha uyanık arama motorları
Günümüz arama motorları, artık indekslemeleri için çok daha fazla etkeni dikkate alıyorlar. Arama motorları bu algoritmalarının içeriğini çok fazla açıklamasalar da, bu etkenlerin bir çoğu, site dışındaki etkenlerin değerlendirmesini içermekte. Google, Yahoo ve MSN gibi büyük arama motorları, arama motoru optimizasyonu tekniklerini izleyerek, suistimale yönelik yöntemlere karşı önlemlerini sürekli geliştiriyorlar. Bu durum, arama motorlarının aldatılması ihtimalini oldukça azaltmakta.

Temel Kavramlar

Trafik Kalitesi İçin Optimizasyon
Arama motoru optimizasyonu, daha çok web sitesinin trafiğinin arttırılmasına yönelik çalışmalar olarak algılansa da, aslında, gerçekten başarılı arama motoru optimizasyonu çalışmaları için, web sitesine ulaşan trafiğin miktarı kadar, bu trafiğin işe yararlığı da dikkate alınmak zorunda. Site trafiğinin kalitesi, siteye ulaşan ziyaretçilerin, ne kadarının sitede yapılması istenen davranışı gerçekleştirdiklerinin oranı ile ölçülmekte. Örneğin, bir e,-ticaret sitesinde bu satınalma işlemi olabilirken, bir portal için üye kaydı, bir kurumsal şirket içinse, teklif talebi formunun doldurulması olabilmekte. Site trafik kalitesinin arttırılabilmesi ise, optimizasyon için seçilen kelimelerin doğruluğu ve site sayfalarının kullanıcıyı doğru şekilde yönlendirilmesi ile elde edilebilmekte.

Arama Motorunun Kayıtlarına Girmek
Günümüzde gelişmiş arama motorlarının veritabanına girmek için, web sitenizi bu arama motorlarına göndermeniz şart değil. Artık, hemen hemen tüm arama motorları indeksleme işini, robot (veya İng. Spider) adını verdikleri programlarla ve otomatik olarak gerçekleştirmekteler. Robot programlar, webde linkten linke ve siteden siteye atlayarak, algoritmaları doğrultusunda indeksleme işlemi gerçekleştirmekteler. Bu nedenle, web sitenizin indekslenebilmesi için, dışarıdan ve de özellikle PageRank’ı yüksek sitelerden verilen bağlantılar önem taşımakta. Robotlar, indeksleme işlemi gerçekleştirirken, sayfaya yapılmış dış bağlantılar, PageRank, trafik miktarı ve sayfanın web sitesindeki konumu gibi bir çok farklı parametreyi dikkate almaktalar.

Yine de, Google ve bir çok diğer arama motoru, web sitenizi kendilerine bildirmeniz için farklı formlar ve yöntemler sunmaktalar, ancak, bu sitenizin indekslenerek listeleneceği anlamına gelmemekte. Ayrıca, bazı arama motorları, küçük bir ücret karşılığında sitenizi gönderebilmenize imkan tanımaktalar, ancak bu web sitenizin hangi sırada listeleneceğine etkide bulanmamakta, sadece listrelenmek için kontrol edileceğini belirtmekte.

Arama Motoru Optimizasyonunun Farklı Yüzleri
Arama motoru optimizasyonu çalışmaları, iki ana gruba ayrılmakta: Arama motorlarının iyi tasarım ve içerik oluşturma çerçevesinde onayladıkları yöntemler, ve, arama motorlarının engellemeye çalıştığı (hatta cezalandırdığı) ve aldatıcı teknikleleri içeren yöntemler. İngilizce terminolojide bu çalışmaları yapanlara sırası ile White Hat SEO (beyaz şapkalılar) ve Black Hat SEO (siyah şapkalılar) isimleri verilmekte.

Beyaz Şapkalılar
Beyaz şapkalı arama motoru uzmanları, arama motorlarının aldatıcı teknik olarak gördüğü yöntemlerden faydalanmazlar ve aksine, arama motorlarının uygunluk politikalarına en üst seviyede uymaya çalışırlar. Beyaz Şapka teknikleri, genellikle, web sitesinin içeriğine ve kolay bulunabilir bilginin oluşturulmasına odaklanmaktadır. Kısacası, beyaz şapka teknikleri, web sayfalarını iyi kullanıcı deneyimi için geliştirirken, arama motorlarının indekslemesini kolaylaştırıcı teknikleri de uygularlar.

Siyah Şapkalılar
Siyah şapka teknikleri, web sitesi sıralamasının yükseltilmesi amacıyla, arama motorlarını aldatmaya yönelik çalışmaları içerirler. Bu tekniklerden çok kullanılanlar arasında, kullanıcıların görmediği, sayfa fonu ile aynı renkte içeriğin kullanılması, kullanıcılar ve arama motorlarına görüntülenen sayfaların dinamik olarak farklılaştırılması, sadece arama motorunun indekslemesine yönelik sayfalar üretilmesi sayılabilir.

Burada unutulmaması gereken şudur ki, siyah şapka teknikleri, bir süre için başarı sağlasa bile, bu tekniklerin fark edilmesi durumunda, ilgili web sitesinin arama motoru indeksinden tamamı ile ve sürekli şekilde çıkarılması ile sonuçlanabilir. Bu şekilde yasaklanan sitelerin, bir daha hiç bir şekilde indekslenmemesi söz konusu olabilmektedir. Ayrıca, şu anda keşfedilmemiş olan siyah şapka tekniklerinin, günün birinde arama motorları tarafından algılanabileceğini de unutmamak gerekmektedir.

Bunun en güzel örneklerinden biri de, 2006 yılında Google tarafından aldatıcı teknikler kullandıkları nedeni ile listelerden kaldırılan BMW Almanya ve Ricoh Almanya web siteleridir. İlgili siteler, Google’dan özür diledikten ve sayfa kodlarını düzelttikten sonra indekse tekrar dahil edilmişlerdir. Ancak, sizin sitenizin bu kadar şanslı olmasını beklemeyin.

Bu nedenle, beyaz şapka tekniklerini uygulayan arama motoru optimizasyonu uzmanları, arama motorları tarafından yanlışlıkla bile olsa aldatıcı olarak algılanabilecek içeriğe karşı çok uyanık davranırlar.

Sonuç: Arama Motoru Optimizasyonunda Başarı İçin Pazarlama Bakış Açısı
Arama motoru optimizasyonu ile belirli kelime veya kelime gruplarında sitenizin ilk sıralarda listelenmesi önemli bir avantaj olmasına rağmen, eğer sitenize ulaşan bu ziyaretçeilere, zengin bir içerik, pürüzsüz bir deneyim sunamıyorsanız, istediğiniz dönüşümleri elde etmeniz mümkün olmayacaktır. Bu nedenle, bu konuda pazarlama yaklaşımına sahip uzmanlar, daha çok çekilen trafiğin kalitesine, yani site ziyaterçilerinin, arzulanan davranışları gerçekleştirip gerçekleştirmediklerine odaklanmaktadır.

Internet’te gerçekleştireceğiniz her türlü aktivitede, kullanıcı deneyimini dikkate alarak süreçlerinizi tasarlamadığınız durumda, diğer alanlarda başarılı olsanız da, web sitenizin gerçek potansiyeline ulaşamayacağını unutmamanız gereklidir. Arama motoru optimizasyonunu, aktif bir pazarlama aracı olarak değil, ancak diğer aktivitelerinizi destekleyen, onlarla bütünleşik, önemli bir yöntem olarak görmekte fayda vardır.

Yararlanılan Kaynak: Wikipedia